1. Co to jest atorwastatyna?
Atorwastatyna jest substancją czynną należącą do statyn, czyli leków regulujących przemiany lipidów w organizmie. W lekach występuje jako atorwastatyna, najczęściej w postaci soli wapniowej.
Substancję tę stosuje się u pacjentów z podwyższonym stężeniem cholesterolu i triglicerydów, zwłaszcza wtedy, gdy sama dieta ubogotłuszczowa, aktywność fizyczna i zmiana stylu życia nie są wystarczające.
Atorwastatyna może być także stosowana w celu zmniejszenia ryzyka chorób serca u pacjentów z podwyższonym ryzykiem sercowo-naczyniowym, nawet jeśli samo stężenie cholesterolu nie jest znacznie podwyższone.
2. Jak działa atorwastatyna?
Atorwastatyna hamuje reduktazę HMG-CoA, enzym biorący udział w wytwarzaniu cholesterolu w wątrobie.
Działanie atorwastatyny obejmuje:
- zmniejszenie wytwarzania cholesterolu w organizmie,
- obniżenie stężenia cholesterolu LDL,
- obniżenie stężenia cholesterolu całkowitego,
- zmniejszenie stężenia triglicerydów,
- korzystny wpływ na profil lipidowy,
- ograniczenie odkładania się złogów lipidowych w ścianach naczyń,
- zmniejszenie ryzyka powikłań miażdżycy u pacjentów z odpowiednimi wskazaniami.
Atorwastatyna nie działa doraźnie. Jej skuteczność ocenia się na podstawie badań laboratoryjnych, przede wszystkim lipidogramu.
3. Wskazania do stosowania atorwastatyny
Atorwastatyna jest stosowana przede wszystkim w leczeniu zaburzeń lipidowych.
Najważniejsze wskazania obejmują:
- hipercholesterolemię pierwotną,
- mieszaną hiperlipidemię,
- podwyższone stężenie cholesterolu i triglicerydów,
- rodzinną hipercholesterolemię u wybranych pacjentów,
- zmniejszenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów z czynnikami ryzyka,
- profilaktykę zawału serca, udaru mózgu i innych powikłań miażdżycy u odpowiednio dobranych pacjentów.
Atorwastatyna może być stosowana u dorosłych oraz u dzieci i młodzieży od 10. roku życia w określonych wskazaniach. Decyzję o leczeniu i dawkowaniu zawsze podejmuje lekarz.
4. Przeciwwskazania do stosowania atorwastatyny
Atorwastatyny nie należy stosować między innymi w przypadku:
- uczulenia na atorwastatynę lub którykolwiek składnik danego preparatu,
- czynnej choroby wątroby,
- choroby wątroby występującej obecnie lub w przeszłości, jeśli tak wynika z dokumentacji danego leku,
- niewyjaśnionych, nieprawidłowych wyników badań czynnościowych wątroby,
- ciąży,
- planowania ciąży,
- karmienia piersią,
- braku skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym,
- jednoczesnego stosowania glekaprewiru z pibrentaswirem w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C.
Szczególnej ostrożności wymagają pacjenci z chorobami nerek, niedoczynnością tarczycy, przebytymi chorobami wątroby, regularnym spożywaniem dużych ilości alkoholu, przebytymi problemami mięśniowymi po statynach lub fibratach, wiekiem powyżej 70 lat, ciężką niewydolnością oddechową, miastenią oraz po przebytym udarze krwotocznym.
5. Jak stosować atorwastatynę?
Atorwastatynę należy stosować zgodnie z zaleceniami lekarza. Przed rozpoczęciem leczenia zwykle zaleca się dietę o niskiej zawartości cholesterolu, którą należy kontynuować również podczas terapii.
Zazwyczaj stosowana dawka początkowa u dorosłych oraz dzieci w wieku 10 lat i starszych wynosi 10 mg raz na dobę. Lekarz może stopniowo zwiększać dawkę, zwykle w odstępach co najmniej 4 tygodni, aż do dawki właściwej dla pacjenta.
Maksymalna dawka atorwastatyny wynosi 80 mg raz na dobę.
Lek można przyjmować o dowolnej porze dnia, z posiłkiem lub niezależnie od jedzenia. Najważniejsze jest regularne stosowanie, najlepiej codziennie o podobnej porze.
6. Atorwastatyna – możliwe działania niepożądane
Jak każdy lek, atorwastatyna może powodować działania niepożądane, choć nie występują one u każdego pacjenta.
Do możliwych działań niepożądanych należą:
- ból głowy,
- nudności,
- zaparcia,
- biegunka,
- niestrawność,
- ból brzucha,
- bóle mięśni,
- bóle stawów,
- ból pleców,
- osłabienie,
- zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych,
- zwiększenie stężenia glukozy we krwi u części pacjentów.
Rzadziej mogą wystąpić:
- miopatia,
- rabdomioliza,
- zapalenie wątroby,
- żółtaczka,
- zapalenie trzustki,
- reakcje nadwrażliwości,
- ciężkie reakcje skórne,
- utrzymujące się osłabienie mięśni,
- nasilenie lub wystąpienie objawów miastenii.
Pilnego kontaktu z lekarzem wymagają niewyjaśnione bóle mięśni, tkliwość lub osłabienie mięśni, zwłaszcza jeśli towarzyszy im gorączka, złe samopoczucie albo ciemne zabarwienie moczu.
7. Atorwastatyna – interakcje z innymi substancjami
Atorwastatyna może wchodzić w interakcje z wieloma lekami. Niektóre z nich mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych, szczególnie uszkodzenia mięśni.
Szczególnej ostrożności wymagają:
- cyklosporyna,
- antybiotyki makrolidowe, np. erytromycyna, klarytromycyna, telitromycyna,
- leki przeciwgrzybicze, np. ketokonazol, itrakonazol, worykonazol, flukonazol, pozakonazol,
- ryfampicyna,
- kwas fusydowy,
- daptomycyna,
- fibraty, np. gemfibrozyl,
- ezetymib,
- kolestypol,
- amlodypina, diltiazem, werapamil,
- amiodaron,
- digoksyna,
- letermowir,
- leki stosowane w leczeniu HIV,
- wybrane leki stosowane w leczeniu WZW typu C,
- warfaryna,
- doustne środki antykoncepcyjne,
- kolchicyna,
- leki zobojętniające zawierające glin lub magnez,
- ziele dziurawca.
Podczas leczenia nie należy pić dużych ilości soku grejpfrutowego. Większe ilości mogą zwiększać stężenie atorwastatyny we krwi i nasilać ryzyko działań niepożądanych.
8. Atorwastatyna a ciąża i karmienie piersią
Atorwastatyna jest przeciwwskazana w ciąży, podczas planowania ciąży oraz w okresie karmienia piersią.
Kobiety w wieku rozrodczym stosujące atorwastatynę powinny stosować skuteczną metodę antykoncepcji. Jeśli pacjentka zajdzie w ciążę podczas leczenia, powinna przerwać stosowanie leku i skontaktować się z lekarzem.
Bezpieczeństwo stosowania atorwastatyny w okresie ciąży i karmienia piersią nie zostało potwierdzone, dlatego substancji tej nie należy stosować u kobiet ciężarnych ani karmiących.
9. Atorwastatyna a prowadzenie pojazdów i obsługa maszyn
Atorwastatyna zwykle nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
U części pacjentów mogą jednak wystąpić objawy, które utrudniają bezpieczne prowadzenie pojazdów lub obsługę urządzeń, np. zawroty głowy, osłabienie albo zaburzenia koncentracji.
Jeżeli pacjent zauważy, że lek wpływa na jego sprawność psychofizyczną, nie powinien prowadzić pojazdów ani obsługiwać maszyn do czasu ustąpienia objawów.
10. Inne istotne informacje
Podczas stosowania atorwastatyny warto pamiętać, że:
- lek należy stosować regularnie, również wtedy, gdy wyniki cholesterolu się poprawią,
- leczenie powinno być połączone z dietą ubogotłuszczową, aktywnością fizyczną i kontrolą masy ciała,
- lekarz może zlecać badania krwi przed leczeniem i w trakcie terapii, zwłaszcza w celu oceny czynności wątroby i ryzyka działań dotyczących mięśni,
- niewyjaśnione bóle mięśni, osłabienie mięśni lub ciemny mocz wymagają kontaktu z lekarzem,
- nadmierne spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko działań niepożądanych dotyczących wątroby,
- większe ilości soku grejpfrutowego mogą zmieniać działanie leku,
- atorwastatyna nie służy do zmniejszania masy ciała,
- u pacjentów z ryzykiem cukrzycy lekarz może kontrolować stężenie glukozy,
- nie należy przekazywać leku innym osobom, nawet jeśli mają podobne wyniki lipidogramu,
- w preparatach złożonych należy uwzględniać również działanie, przeciwwskazania i interakcje drugiej substancji czynnej.
Źródła:
https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/8392/characteristic
https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/49113/characteristic
https://indeks.mp.pl/subst.php?id=105
Treści zamieszczone na stronie Recepty.pl mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie zastępują konsultacji z lekarzem, farmaceutą ani indywidualnej oceny stanu zdrowia pacjenta. Przed zastosowaniem każdego leku należy skonsultować się z lekarzem oraz zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania lub Charakterystyką Produktu Leczniczego. Decyzję o zastosowaniu, dawkowaniu, zmianie lub odstawieniu leku zawsze podejmuje lekarz.
Atorwastatyna jest statyną, czyli lekiem zmniejszającym stężenie lipidów we krwi. Stosuje się ją głównie przy podwyższonym cholesterolu i triglicerydach oraz u wybranych pacjentów w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych.
Tak. Atorwastatyna pomaga obniżać stężenie cholesterolu LDL, czyli tzw. „złego” cholesterolu, oraz cholesterolu całkowitego i triglicerydów.
Atorwastatynę można zwykle przyjmować o dowolnej porze dnia, z jedzeniem lub niezależnie od posiłku. Ważne jest regularne stosowanie leku.
Nie jest to lek doraźny. Zmniejszenie stężenia cholesterolu jest zwykle widoczne po kilku tygodniach, a skuteczność leczenia ocenia się na podstawie lipidogramu.
Tak. Leczenie atorwastatyną powinno być połączone z dietą o zmniejszonej zawartości cholesterolu, aktywnością fizyczną i zmianą stylu życia.
Tak. Bóle mięśni mogą wystąpić podczas stosowania statyn. Niewyjaśnione bóle, tkliwość lub osłabienie mięśni wymagają konsultacji z lekarzem, szczególnie jeśli towarzyszy im gorączka lub złe samopoczucie.
Nie należy pić dużych ilości soku grejpfrutowego. Większe ilości mogą zmieniać działanie atorwastatyny i zwiększać ryzyko działań niepożądanych.
Nie. Atorwastatyna jest przeciwwskazana w ciąży, podczas planowania ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji.
Tak, w wybranych wskazaniach atorwastatyna może być stosowana u dzieci i młodzieży od 10. roku życia. Decyzję o leczeniu dziecka zawsze podejmuje lekarz.
Nie należy samodzielnie odstawiać leku. Poprawa wyników zwykle oznacza skuteczność leczenia, a przerwanie terapii może spowodować ponowny wzrost stężenia cholesterolu.
