Dezogestrel to syntetyczny progestagen stosowany w antykoncepcji hormonalnej. Może występować jako jedyna substancja czynna w tabletkach jednoskładnikowych albo w połączeniu z estrogenem w złożonych tabletkach antykoncepcyjnych. W zależności od rodzaju preparatu dezogestrel pomaga zapobiegać ciąży przede wszystkim przez hamowanie owulacji oraz wpływ na śluz szyjkowy. Sprawdź, jak działa dezogestrel, kiedy jest stosowany, jakie ma przeciwwskazania oraz które leki zawierają tę substancję czynną.
| Substancja czynna | Dezogestrel (desogestrelum) |
|---|---|
| Mechanizm działania | syntetyczny progestagen; w tabletkach jednoskładnikowych zwykle hamuje owulację i utrudnia przenikanie plemników przez śluz szyjkowy, a w preparatach złożonych z estrogenem działa antykoncepcyjnie przez hamowanie owulacji oraz zmianę właściwości śluzu szyjkowego |
| Najczęstsze wskazania | antykoncepcja hormonalna |
| Dostępność | na receptę |
| Najczęściej spotykane dawki | 0,075 mg / 75 µg w tabletkach jednoskładnikowych; 0,15 mg / 150 µg w preparatach złożonych z etynyloestradiolem |
| Wybrane dolegliwości, dla których wskazaniem jest Dezogestrel (desogestrelum) | Antykoncepcja hormonalna |
Dezogestrel jest syntetycznym progestagenem stosowanym w antykoncepcji hormonalnej. W przeciwieństwie do wielu innych progestagenów występuje zarówno w tabletkach jednoskładnikowych (minitabletkach), jak i w złożonych doustnych środkach antykoncepcyjnych zawierających dodatkowo estrogen – najczęściej etynyloestradiol.
Przy prawidłowym stosowaniu preparaty zawierające dezogestrel zapewniają wysoką skuteczność zapobiegania ciąży.
Mechanizm działania dezogestrelu zależy od rodzaju stosowanego preparatu.
W tabletkach jednoskładnikowych:
W preparatach złożonych z estrogenem dodatkowo współdziała z etynyloestradiolem, zapewniając skuteczne hamowanie owulacji oraz zwiększając skuteczność antykoncepcji.
Najczęstszym wskazaniem do stosowania dezogestrelu jest antykoncepcja hormonalna.
W zależności od preparatu dezogestrel może być stosowany:
Preparaty zawierające wyłącznie dezogestrel mogą być odpowiednim rozwiązaniem dla kobiet, które nie mogą lub nie powinny stosować estrogenów, a także dla wielu kobiet karmiących piersią – zgodnie z zaleceniami lekarza.
Dezogestrelu nie należy stosować między innymi w przypadku:
W przypadku preparatów zawierających również estrogen należy uwzględnić także przeciwwskazania wynikające z obecności etynyloestradiolu, między innymi zwiększone ryzyko zakrzepicy tętniczej i żylnej.
Preparaty zawierające dezogestrel należy stosować zgodnie z zaleceniami lekarza oraz informacjami zawartymi w ulotce.
Najczęściej obowiązują następujące zasady:
W przypadku minitabletek zawierających wyłącznie dezogestrel szczególnie ważne jest zachowanie regularnej pory przyjmowania leku, ponieważ wpływa to na utrzymanie skuteczności antykoncepcji.
Jak każdy lek hormonalny, dezogestrel może powodować działania niepożądane, choć nie występują one u wszystkich pacjentek.
Do najczęściej obserwowanych należą:
Rzadziej mogą wystąpić:
W przypadku wystąpienia objawów mogących świadczyć o zakrzepicy należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.
Niektóre leki mogą zmniejszać skuteczność preparatów zawierających dezogestrel lub zwiększać ryzyko działań niepożądanych.
Dotyczy to przede wszystkim:
Przed rozpoczęciem stosowania należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, suplementach diety oraz preparatach ziołowych.
Preparatów zawierających dezogestrel nie należy stosować w czasie ciąży.
Jeżeli podczas terapii dojdzie do zajścia w ciążę lub istnieje jej podejrzenie, należy przerwać stosowanie leku i skonsultować się z lekarzem.
Preparaty zawierające wyłącznie dezogestrel mogą być stosowane przez wiele kobiet karmiących piersią, jeżeli lekarz uzna to za właściwe. Dezogestrel przenika do mleka kobiecego w niewielkich ilościach, jednak dostępne dane nie wskazują na niekorzystny wpływ na wzrost i rozwój karmionych niemowląt. W przypadku preparatów złożonych zawierających estrogen okres karmienia piersią wymaga odrębnej oceny lekarskiej.
Nie wykazano, aby dezogestrel wpływał na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych lub obsługiwania maszyn.
Jeżeli jednak podczas stosowania pojawią się działania niepożądane, takie jak zawroty głowy lub złe samopoczucie, należy zachować ostrożność do czasu ustąpienia objawów.
Podczas stosowania preparatów zawierających dezogestrel warto pamiętać, że:
Źródła:
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/referrals/combined-hormonal-contraceptives
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/cerazette
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/marvelon
Treści zamieszczone na stronie Recepty.pl mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie zastępują konsultacji z lekarzem, farmaceutą ani indywidualnej oceny stanu zdrowia pacjenta. Przed zastosowaniem każdego leku należy skonsultować się z lekarzem oraz zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania lub Charakterystyką Produktu Leczniczego. Decyzję o zastosowaniu, dawkowaniu, zmianie lub odstawieniu leku zawsze podejmuje lekarz.
Dezogestrel jest syntetycznym progestagenem stosowanym w antykoncepcji hormonalnej. Występuje zarówno w tabletkach jednoskładnikowych (zawierających wyłącznie dezogestrel), jak i w złożonych doustnych środkach antykoncepcyjnych zawierających dodatkowo estrogen.
Tak. W przeciwieństwie do wielu innych progestagenów dezogestrel dostępny jest zarówno jako jednoskładnikowa minitabletka, jak i jako składnik złożonych tabletek antykoncepcyjnych. Dzięki temu może być stosowany również u kobiet, które nie powinny przyjmować estrogenów.
Dezogestrel przede wszystkim hamuje owulację oraz zagęszcza śluz szyjkowy, utrudniając plemnikom dotarcie do komórki jajowej. W preparatach złożonych współdziała z estrogenem, zwiększając skuteczność antykoncepcji.
Tak. Jednoskładnikowe preparaty zawierające wyłącznie dezogestrel mogą być stosowane przez wiele kobiet karmiących piersią po konsultacji z lekarzem. Niewielkie ilości substancji przenikają do mleka kobiecego, jednak dostępne dane nie wskazują na ich niekorzystny wpływ na rozwój dziecka.
To zależy od rodzaju preparatu. Podczas stosowania tabletek zawierających wyłącznie dezogestrel często występują nieregularne krwawienia lub plamienia, a u części kobiet krwawienia mogą całkowicie zaniknąć. W przypadku preparatów złożonych zwykle pojawiają się regularne krwawienia z odstawienia zgodnie ze schematem stosowania leku.
Ryzyko zależy od rodzaju preparatu. Jednoskładnikowe tabletki zawierające wyłącznie dezogestrel nie wiążą się z takim samym ryzykiem zakrzepicy jak złożone środki antykoncepcyjne zawierające estrogen. Natomiast preparaty złożone zawierające dezogestrel i etynyloestradiol, podobnie jak inne złożone hormonalne środki antykoncepcyjne, wiążą się z niewielkim zwiększeniem ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Przed rozpoczęciem terapii lekarz ocenia indywidualne czynniki ryzyka pacjentki.
Nie. Dezogestrel występuje zarówno w jednoskładnikowych tabletkach antykoncepcyjnych, jak i w preparatach złożonych z estrogenem. Choć wszystkie służą zapobieganiu ciąży, różnią się składem, dawkowaniem oraz profilem bezpieczeństwa.
Nie jest to zalecane. Poszczególne preparaty różnią się zawartością hormonów, sposobem stosowania oraz przeciwwskazaniami. Zmianę środka antykoncepcyjnego należy zawsze skonsultować z lekarzem.
Nie. Preparaty zawierające dezogestrel zapobiegają ciąży, ale nie chronią przed zakażeniem wirusem HIV ani innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową. W celu zmniejszenia ryzyka zakażenia należy stosować prezerwatywy.
Tak. Dezogestrel jest stosowany w antykoncepcji hormonalnej od wielu lat. Jego skuteczność oraz profil bezpieczeństwa zostały potwierdzone w licznych badaniach klinicznych. Dzięki dostępności zarówno preparatów jednoskładnikowych, jak i złożonych, lekarz może dobrać metodę antykoncepcji odpowiednią do wieku, stanu zdrowia i indywidualnych potrzeb pacjentki.