Hydrochlorotiazyd to tiazydowy lek moczopędny stosowany głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego i obrzęków. Sprawdź jego działanie, wskazania i środki ostrożności.
Hydrochlorotiazyd to tiazydowy lek moczopędny stosowany głównie w leczeniu nadciśnienia tętniczego i obrzęków. Sprawdź jego działanie, wskazania i środki ostrożności.
| Substancja czynna | Hydrochlorotiazyd (hydrochlorothiazidum) |
|---|---|
| Mechanizm działania | tiazydowy lek moczopędny; zwiększa wydalanie sodu, chlorków i wody przez nerki, zmniejszając objętość płynów w organizmie i przyczyniając się do obniżenia ciśnienia tętniczego |
| Najczęstsze wskazania | nadciśnienie tętnicze; obrzęki o różnej etiologii, m.in. związane z zastoinową niewydolnością serca, marskością wątroby oraz wybranymi chorobami nerek |
| Dostępność | na receptę |
| Najczęściej spotykane dawki | 12,5 mg i 25 mg w preparacie jednoskładnikowym; w lekach złożonych najczęściej 12,5 mg i 25 mg, a w niektórych połączeniach także 50 mg |
| Wybrane dolegliwości, dla których wskazaniem jest Hydrochlorotiazyd (hydrochlorothiazidum) | nadciśnienie tętnicze |
Hydrochlorotiazyd jest tiazydowym lekiem moczopędnym. Jego podstawowym zastosowaniem jest leczenie nadciśnienia tętniczego, a w preparatach jednoskładnikowych może być również wykorzystywany w leczeniu obrzęków związanych m.in. z niewydolnością serca, marskością wątroby lub wybranymi chorobami nerek.
Hydrochlorotiazyd działa w nerkach, zwiększając wydalanie sodu, chlorków i wody. W rezultacie zmniejsza objętość płynu krążącego i pomaga obniżyć ciśnienie tętnicze. Mechanizm ten jest wykorzystywany również w licznych preparatach złożonych stosowanych w nadciśnieniu.
Hydrochlorotiazyd hamuje zwrotne wchłanianie sodu i chlorków przede wszystkim w dystalnej części kanalika nerkowego. Powoduje to zwiększenie wydalania sodu i wody z moczem.
Skutkiem działania może być również zmiana stężeń innych elektrolitów. Podczas terapii może dojść m.in. do:
Z tego względu podczas długotrwałego leczenia lekarz może zalecać okresową kontrolę elektrolitów i czynności nerek. W załączonych ulotkach zwraca się szczególną uwagę na zaburzenia stężenia potasu, sodu i wapnia.
Hydrochlorotiazyd jest stosowany przede wszystkim w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Może być podawany samodzielnie albo w połączeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi.
W preparatach złożonych jest łączony m.in. z:
Takie połączenia wykorzystują odmienne mechanizmy działania substancji czynnych, aby uzyskać lepszą kontrolę ciśnienia. Przykładowo w połączeniu z kandesartanem hydrochlorotiazyd zwiększa wydalanie wody i sodu, a kandesartan zmniejsza napięcie naczyń krwionośnych.
Preparat jednoskładnikowy Hydrochlorothiazidum jest ponadto stosowany w leczeniu obrzęków różnego pochodzenia.
Przeciwwskazania zależą od konkretnego preparatu, szczególnie jeśli hydrochlorotiazyd występuje w leku złożonym.
Do najważniejszych przeciwwskazań związanych z samym hydrochlorotiazydem należą m.in.:
W lekach złożonych lista przeciwwskazań może być szersza ze względu na pozostałe substancje czynne. Przykładowo preparaty zawierające walsartan z hydrochlorotiazydem są przeciwwskazane również w drugim i trzecim trymestrze ciąży oraz w określonych zaburzeniach czynności wątroby.
Dawkowanie zależy od wskazania, wieku pacjenta, wartości ciśnienia tętniczego, czynności nerek oraz tego, czy hydrochlorotiazyd jest stosowany samodzielnie, czy w preparacie złożonym.
Najczęściej spotykane dawki hydrochlorotiazydu to 12,5 mg i 25 mg.
Ze względu na działanie moczopędne lek zazwyczaj przyjmuje się rano, aby ograniczyć konieczność oddawania moczu w nocy. Jeżeli lekarz zalecił inny schemat, należy stosować się do jego zaleceń.
Podczas terapii nie należy samodzielnie:
Hydrochlorotiazyd jest lekiem na receptę i dawkowanie powinno być dostosowane indywidualnie.
Działania niepożądane hydrochlorotiazydu wynikają częściowo z jego wpływu na gospodarkę wodno-elektrolitową.
Mogą wystąpić m.in.:
Hydrochlorotiazyd może również powodować zwiększoną wrażliwość skóry na promieniowanie słoneczne.
Rzadko zgłaszano ciężkie reakcje skórne, zaburzenia hematologiczne, zapalenie trzustki, reakcje alergiczne oraz zaburzenia dotyczące oczu. W aktualnych ulotkach wymieniono m.in. ostrą jaskrę zamkniętego kąta i nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką.
Hydrochlorotiazyd może wpływać na wyniki badań laboratoryjnych, dlatego podczas dłuższego leczenia lekarz może zlecać ich okresową kontrolę.
Szczególnie istotne są:
W aktualnych ulotkach preparatów zawierających hydrochlorotiazyd zwiększenie stężenia kwasu moczowego oraz zaburzenia elektrolitowe są wskazywane jako istotne elementy bezpieczeństwa terapii.
Hydrochlorotiazyd może wchodzić w interakcje z wieloma lekami, zwłaszcza wpływającymi na ciśnienie, czynność nerek lub gospodarkę elektrolitową.
Szczególnej uwagi wymagają m.in.:
NLPZ mogą osłabiać działanie przeciwnadciśnieniowe leków moczopędnych i w określonych sytuacjach zwiększać ryzyko pogorszenia czynności nerek. Przy stosowaniu kilku leków przeciwnadciśnieniowych może natomiast dojść do nadmiernego spadku ciśnienia.
Hydrochlorotiazyd nie jest rutynowo zalecany w leczeniu nadciśnienia tętniczego w ciąży. Tiazydy mogą zmniejszać objętość osocza oraz przepływ maciczno-łożyskowy, dlatego zastosowanie w ciąży wymaga indywidualnej decyzji lekarza.
Szczególnie ważne jest rozróżnienie hydrochlorotiazydu stosowanego samodzielnie od preparatów złożonych. Jeżeli lek zawiera również inhibitor ACE lub antagonistę receptora angiotensyny II, obowiązują dodatkowe, bardzo istotne przeciwwskazania związane z tymi substancjami.
W okresie karmienia piersią hydrochlorotiazyd przenika do mleka kobiecego w małych ilościach. Duże dawki mogą poprzez intensywne działanie moczopędne ograniczać wytwarzanie mleka, dlatego decyzję o leczeniu podejmuje lekarz.
Źródła:
https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/
https://polpharma.pl/produkty/hydrochlorothiazidum-polpharma-125-mg-x-30-tabl/
https://catalogues.ema.europa.eu/node/1672/administrative-details
https://archiwum.urpl.gov.pl/pl/informacja-prezesa-urz%C4%99du-z-dnia-29-wrze%C5%9Bnia-2021-r-w-sprawie-posiedzenia-grupy-koordynacyjnej-cmdh
Treści zamieszczone na stronie Recepty.pl mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie zastępują konsultacji z lekarzem, farmaceutą ani indywidualnej oceny stanu zdrowia pacjenta. Przed zastosowaniem każdego leku należy skonsultować się z lekarzem oraz zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania lub Charakterystyką Produktu Leczniczego. Decyzję o zastosowaniu, dawkowaniu, zmianie lub odstawieniu leku zawsze podejmuje lekarz.
Tak. Należy do tiazydowych leków moczopędnych. Zwiększa wydalanie sodu i wody przez nerki, dzięki czemu pomaga obniżyć ciśnienie tętnicze i zmniejszać obrzęki.
Tak, szczególnie po rozpoczęciu leczenia. Jest to związane z działaniem moczopędnym leku. Z tego względu hydrochlorotiazyd często przyjmuje się rano, o ile lekarz nie zaleci inaczej.
Hydrochlorotiazyd może obniżać stężenie potasu i sodu we krwi. Nieprawidłowe wartości mogą powodować m.in. osłabienie, kurcze mięśni, zaburzenia rytmu serca lub zawroty głowy.
Może zwiększać stężenie kwasu moczowego we krwi, dlatego u osób ze skłonnością do dny może sprzyjać wystąpieniu jej objawów.
Tak. Tiazydowe leki moczopędne mogą wpływać na gospodarkę węglowodanową i zwiększać stężenie glukozy. U pacjentów z cukrzycą może być potrzebna dokładniejsza kontrola glikemii.
Hydrochlorotiazyd może powodować nadwrażliwość na światło, a długotrwała, duża skumulowana ekspozycja została powiązana ze zwiększonym ryzykiem nieczerniakowych nowotworów skóry i wargi. Zaleca się ochronę skóry przed promieniowaniem UV i obserwowanie nowych zmian skórnych.
Połączenie z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi wymaga ostrożności. NLPZ mogą osłabiać działanie leków moczopędnych i przeciwnadciśnieniowych oraz u niektórych pacjentów zwiększać ryzyko pogorszenia czynności nerek.
Nie jest to lek rutynowo zalecany w leczeniu nadciśnienia w ciąży. Kobieta planująca ciążę lub będąca w ciąży powinna poinformować lekarza o terapii, aby możliwe było dobranie odpowiedniego leczenia.
Tak, choć jest to rzadkie. Nagłe pogorszenie widzenia lub ból oka mogą świadczyć m.in. o ostrej jaskrze zamkniętego kąta lub gromadzeniu płynu w obrębie oka i wymagają pilnego kontaktu z lekarzem.
Tak. Bardzo rzadko hydrochlorotiazyd może powodować ostrą toksyczność oddechową, w tym zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS). Nagła silna duszność po zastosowaniu leku wymaga pilnej pomocy medycznej. Związek ten został uwzględniony w europejskich zaleceniach bezpieczeństwa dla produktów zawierających hydrochlorotiazyd.