Izotretynoina (isotretinoinum) to lek stosowany w leczeniu ciężkiego trądziku. Poznaj działanie, wskazania, przeciwwskazania, działania niepożądane i preparaty zawierające tę substancję.
Izotretynoina (isotretinoinum) to lek stosowany w leczeniu ciężkiego trądziku. Poznaj działanie, wskazania, przeciwwskazania, działania niepożądane i preparaty zawierające tę substancję.
| Substancja czynna | Izotretynoina (isotretinoinum) |
|---|---|
| Mechanizm działania | retynoid będący pochodną witaminy A; zmniejsza aktywność i wielkość gruczołów łojowych oraz wydzielanie sebum, normalizuje rogowacenie naskórka, ogranicza powstawanie zaskórników i działa przeciwzapalnie |
| Najczęstsze wskazania | doustnie: ciężkie postacie trądziku, w tym trądzik guzkowy, skupiony lub związany z ryzykiem trwałych blizn, oporne na prawidłowo przeprowadzone leczenie standardowe; miejscowo: łagodny do umiarkowanego trądzik pospolity |
| Dostępność | na receptę |
| Najczęściej spotykane dawki | kapsułki miękkie: 5 mg, 10 mg, 20 mg i 40 mg; żel na skórę: 0,5 mg/g |
| Wybrane dolegliwości, dla których wskazaniem jest Izotretynoina (isotretinoinum) | trądzik, trądzik pospolity |
Izotretynoina jest substancją czynną należącą do retynoidów, czyli pochodnych witaminy A. Jest jednym z najskuteczniejszych leków stosowanych w leczeniu ciężkich postaci trądziku pospolitego.
Doustna izotretynoina jest przeznaczona dla pacjentów, u których nie uzyskano poprawy po prawidłowo prowadzonej terapii antybiotykami oraz preparatami stosowanymi miejscowo.
Leczenie prowadzi wyłącznie lekarz posiadający doświadczenie w stosowaniu retynoidów, ponieważ terapia wymaga regularnych badań kontrolnych oraz ścisłego przestrzegania zaleceń.
Oprócz preparatów doustnych dostępna jest również izotretynoina w postaci żelu stosowanego miejscowo, przeznaczona do leczenia łagodnego i umiarkowanego trądziku.
Izotretynoina działa jednocześnie na najważniejsze mechanizmy odpowiedzialne za rozwój trądziku.
Jej działanie obejmuje:
Dzięki kompleksowemu mechanizmowi działania izotretynoina pozwala u wielu pacjentów uzyskać długotrwałą remisję choroby.
Doustna izotretynoina znajduje zastosowanie przede wszystkim w leczeniu:
Preparaty miejscowe zawierające izotretynoinę stosuje się natomiast w leczeniu:
Lek nie jest przeznaczony do leczenia wszystkich postaci trądziku i nie powinien być stosowany samodzielnie bez wcześniejszej kwalifikacji lekarskiej.
Izotretynoina ma wiele przeciwwskazań, dlatego przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest dokładna ocena stanu zdrowia.
Najważniejsze przeciwwskazania obejmują:
Szczególnej ostrożności wymagają również pacjenci z cukrzycą, zaburzeniami lipidowymi, chorobami psychicznymi, chorobami jelit oraz osoby nadużywające alkoholu.
Izotretynoinę należy stosować wyłącznie zgodnie z zaleceniami dermatologa.
Najważniejsze zasady terapii obejmują:
Dawka ustalana jest indywidualnie i zależy między innymi od masy ciała, nasilenia zmian skórnych oraz tolerancji leczenia.
Izotretynoina może powodować działania niepożądane dotyczące wielu narządów i układów.
Najczęściej obserwuje się:
Rzadziej mogą wystąpić:
Każde nagłe pogorszenie samopoczucia powinno być niezwłocznie zgłoszone lekarzowi.
Podczas leczenia należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach oraz suplementach diety.
Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu:
Podczas terapii należy również ograniczyć spożywanie alkoholu, ponieważ może zwiększać ryzyko zaburzeń czynności wątroby i niekorzystnych zmian stężenia lipidów.
Izotretynoina jest jednym z najsilniej działających leków teratogennych stosowanych we współczesnej medycynie.
Jej stosowanie w ciąży jest bezwzględnie przeciwwskazane, ponieważ może prowadzić do ciężkich wad rozwojowych płodu oraz poronienia.
Kobiety mogące zajść w ciążę muszą:
Nie wolno stosować izotretynoiny również podczas karmienia piersią.
U części pacjentów podczas leczenia mogą wystąpić zaburzenia widzenia, zwłaszcza pogorszenie widzenia po zmroku.
Dlatego należy zachować szczególną ostrożność:
Jeżeli pojawią się zaburzenia widzenia, należy niezwłocznie poinformować lekarza.
Źródła:
https://rejestry.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/20815/characteristic
https://www.ema.europa.eu/en/news/updated-measures-pregnancy-prevention-during-retinoid-use
https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=4051
Treści zamieszczone na stronie Recepty.pl mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie zastępują konsultacji z lekarzem, farmaceutą ani indywidualnej oceny stanu zdrowia pacjenta. Przed zastosowaniem każdego leku należy skonsultować się z lekarzem oraz zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania lub Charakterystyką Produktu Leczniczego. Decyzję o zastosowaniu, dawkowaniu, zmianie lub odstawieniu leku zawsze podejmuje lekarz.
Tak. U części pacjentów w pierwszych tygodniach terapii dochodzi do przejściowego zaostrzenia zmian skórnych. Zwykle ustępuje ono w trakcie dalszego leczenia i nie oznacza, że lek nie działa.
Krew oddana przez osobę przyjmującą izotretynoinę mogłaby zostać przetoczona kobiecie w ciąży, co stwarza ryzyko ciężkich wad rozwojowych płodu. Nie należy oddawać krwi podczas leczenia oraz przez miesiąc po jego zakończeniu.
Nie usuwa istniejących blizn. Jej głównym celem jest zahamowanie ciężkiego trądziku i zmniejszenie ryzyka powstawania nowych blizn poprzez skuteczne opanowanie zmian zapalnych.
Nie jest to zalecane. Izotretynoina zwiększa wrażliwość skóry, dlatego należy unikać głębokich peelingów chemicznych, zabiegów laserowych oraz depilacji woskiem podczas terapii i przez kilka miesięcy po jej zakończeniu.
Tak. Lekarz zwykle zleca okresową kontrolę aktywności enzymów wątrobowych oraz stężenia cholesterolu i triglicerydów. W zależności od stanu zdrowia mogą być potrzebne również inne badania.
Należy zachować dużą ostrożność. Izotretynoina zwiększa wrażliwość skóry na promieniowanie UV, dlatego zaleca się unikanie intensywnego słońca i regularne stosowanie kremów z wysokim filtrem SPF.
Nie. Bardzo często powoduje również suchość ust, nosa i oczu. W trakcie leczenia warto stosować balsamy do ust, preparaty nawilżające do skóry oraz – w razie potrzeby – sztuczne łzy.
Nie. Nie należy stosować suplementów zawierających witaminę A podczas terapii, ponieważ zwiększają ryzyko działań niepożądanych związanych z nadmiarem retinoidów.
U wielu pacjentów po zakończeniu pełnego cyklu terapii uzyskuje się długotrwałą remisję trądziku. U części osób może jednak dojść do nawrotu choroby, wymagającego ponownej oceny przez dermatologa.
Nie. Doustna izotretynoina jest przeznaczona głównie do leczenia ciężkich postaci trądziku, które nie ustąpiły mimo prawidłowo prowadzonej terapii standardowej. O kwalifikacji do leczenia decyduje lekarz.