Lewotyroksyna sodowa to syntetyczny hormon tarczycy stosowany przede wszystkim w leczeniu niedoczynności tarczycy. Działa tak jak naturalne hormony tarczycy, pomagając uzupełnić ich niedobór i przywrócić prawidłową regulację metabolizmu. Substancja występuje m.in. w lekach takich jak Euthyrox N, Letrox, Eltroxin, Eferox czy Medithyrox. Sprawdź, jak działa lewotyroksyna sodowa, kiedy się ją stosuje, jakie ma przeciwwskazania oraz na co uważać podczas leczenia.
| Substancja czynna | Lewotyroksyna sodowa (levothyroxinum natricum) |
|---|---|
| Mechanizm działania | syntetyczny hormon tarczycy o działaniu odpowiadającym naturalnej tyroksynie; uzupełnia niedobór hormonów tarczycy i wpływa na metabolizm, wzrost oraz czynność wielu narządów |
| Najczęstsze wskazania | niedoczynność tarczycy, leczenie lub profilaktyka wola, leczenie substytucyjne po usunięciu tarczycy, terapia supresyjna w raku tarczycy, pomocniczo przy leczeniu nadczynności tarczycy po uzyskaniu eutyreozy |
| Dostępność | na receptę |
| Najczęściej spotykane dawki | 13 µg, 25 µg, 50 µg, 62 µg, 75 µg, 88 µg, 100 µg, 112 µg, 125 µg, 137 µg, 150 µg, 175 µg, 200 µg |
| Wybrane dolegliwości, dla których wskazaniem jest Lewotyroksyna sodowa (levothyroxinum natricum) | Choroby tarczycy |
Lewotyroksyna sodowa jest syntetycznym hormonem tarczycy odpowiadającym działaniu naturalnej tyroksyny. Stosuje się ją wtedy, gdy organizm nie wytwarza wystarczającej ilości hormonów tarczycy albo gdy konieczne jest kontrolowane zahamowanie czynności tarczycy w określonych wskazaniach medycznych.
Lewotyroksyna sodowa uzupełnia niedobór hormonów tarczycy. Po przyjęciu działa podobnie jak naturalne hormony tarczycy, wpływając m.in. na metabolizm, pracę serca, temperaturę ciała, układ nerwowy, wzrost i ogólną aktywność organizmu.
Lewotyroksyna sodowa jest stosowana przede wszystkim w leczeniu niedoczynności tarczycy. Może być również stosowana w leczeniu i profilaktyce wola, po operacji tarczycy, w leczeniu raka tarczycy, pomocniczo przy leczeniu nadczynności tarczycy po uzyskaniu prawidłowej czynności tarczycy oraz w testach oceniających czynność tarczycy.
Wybrane schorzenia leczone lewotyroksyną sodową
Lewotyroksyny sodowej nie należy stosować m.in. w przypadku uczulenia na substancję czynną, nieleczonej nadczynności tarczycy, nieleczonej niedoczynności kory nadnerczy, świeżego zawału serca, ostrego zapalenia mięśnia sercowego lub ostrego zapalenia wszystkich warstw serca. W ciąży nie wolno łączyć lewotyroksyny z lekami przeciwtarczycowymi.
Lewotyroksynę sodową przyjmuje się zgodnie z dawkowaniem ustalonym przez lekarza. Leczenie zwykle wymaga regularnych kontroli TSH i hormonów tarczycy, a dawkę dobiera się indywidualnie, zależnie od wieku, masy ciała, chorób współistniejących i wyników badań.
Leków z lewotyroksyną nie należy samodzielnie zamieniać bez konsultacji, ponieważ przy zmianie preparatu może być konieczne ściślejsze monitorowanie i dostosowanie dawki.
Działania niepożądane najczęściej pojawiają się przy zbyt dużej dawce lub zbyt szybkim zwiększaniu dawkowania. Mogą przypominać objawy nadczynności tarczycy, takie jak kołatanie serca, przyspieszona czynność serca, niepokój, drżenie rąk, bezsenność, nadmierna potliwość, biegunka, spadek masy ciała lub bóle głowy.
Szczególna ostrożność jest potrzebna u osób z chorobami serca oraz u kobiet po menopauzie, u których zbyt wysokie stężenia hormonów tarczycy mogą zwiększać ryzyko osteoporozy.
Lewotyroksyna sodowa może wchodzić w interakcje z wieloma lekami. Szczególne znaczenie mają m.in. leki przeciwcukrzycowe, leki przeciwzakrzepowe, preparaty wapnia i żelaza, leki zobojętniające kwas żołądkowy, cholestyramina, kolestypol, sewelamer, orlistat oraz niektóre leki wpływające na czynność tarczycy.
Część preparatów może zmniejszać wchłanianie lewotyroksyny, dlatego konieczne bywa zachowanie kilku godzin odstępu między dawkami.
Lewotyroksyna sodowa może być stosowana w ciąży, jeżeli jest potrzebna do leczenia niedoczynności tarczycy. W czasie ciąży zapotrzebowanie na hormon tarczycy może się zmieniać, dlatego konieczna jest kontrola lekarska i ewentualna modyfikacja dawki.
W ciąży nie wolno jednocześnie stosować lewotyroksyny z lekami przeciwtarczycowymi.
Lewotyroksyna sodowa zwykle nie wpływa bezpośrednio na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Jeżeli jednak dawka jest nieodpowiednia i pojawią się objawy nadczynności lub niedoczynności tarczycy, takie jak osłabienie, zawroty głowy, kołatanie serca lub zaburzenia koncentracji, należy zachować ostrożność.
Lewotyroksyny sodowej nie stosuje się w celu redukcji masy ciała. Przyjmowanie hormonów tarczycy przez osoby z prawidłową czynnością tarczycy nie prowadzi do bezpiecznego odchudzania, a zwiększanie dawki bez zaleceń lekarza może powodować ciężkie, nawet zagrażające życiu działania niepożądane.
Ważne jest także poinformowanie lekarza lub laboratorium o stosowaniu biotyny, ponieważ może ona zaburzać wyniki badań hormonów tarczycy.
Źródła:
https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/euthyrox
https://www.ema.europa.eu/en/documents/product-information/euthyrox-epar-product-information_pl.pdf
Treści zamieszczone na stronie Recepty.pl mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie zastępują konsultacji z lekarzem, farmaceutą ani indywidualnej oceny stanu zdrowia pacjenta. Przed zastosowaniem każdego leku należy skonsultować się z lekarzem oraz zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania lub Charakterystyką Produktu Leczniczego. Decyzję o zastosowaniu, dawkowaniu, zmianie lub odstawieniu leku zawsze podejmuje lekarz.
Nie. Lewotyroksyna sodowa jest substancją czynną, natomiast Euthyrox jest nazwą handlową jednego z leków, który ją zawiera. Tę samą substancję czynną znajdziemy również w innych preparatach, takich jak Letrox, Eltroxin, Eferox czy Medithyrox.
Pokarm może zmniejszać wchłanianie lewotyroksyny z przewodu pokarmowego. Dlatego zaleca się przyjmowanie leku rano, na pusty żołądek, co najmniej 30–60 minut przed śniadaniem, popijając niewielką ilością wody. Pozwala to uzyskać bardziej przewidywalne działanie leku.
Tak, ale wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Mimo że preparaty zawierają tę samą substancję czynną, mogą różnić się substancjami pomocniczymi i biodostępnością. Po zmianie preparatu często zaleca się oznaczenie stężenia TSH po około 6–8 tygodniach, aby upewnić się, że dawka nadal jest odpowiednia.
Lek zaczyna działać już po pierwszych dawkach, jednak pełny efekt kliniczny oraz zmiany stężenia TSH rozwijają się stopniowo. Z tego powodu skuteczność leczenia najczęściej ocenia się po 6–8 tygodniach od rozpoczęcia terapii lub zmiany dawki.
Nie. Lewotyroksyna nie jest lekiem odchudzającym i nie powinna być stosowana w celu redukcji masy ciała u osób z prawidłową czynnością tarczycy. Przyjmowanie zbyt dużych dawek może prowadzić do groźnych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie czy utrata masy kostnej.
Wchłanianie lewotyroksyny mogą zmniejszać między innymi:
W wielu przypadkach zaleca się zachowanie co najmniej 4 godzin odstępu między lewotyroksyną a tymi preparatami.
To zależy od przyczyny leczenia. U wielu pacjentów z trwałą niedoczynnością tarczycy, np. po całkowitym usunięciu tarczycy lub w przebiegu przewlekłego autoimmunologicznego zapalenia tarczycy (choroby Hashimoto), leczenie ma charakter długotrwały lub dożywotni. W innych sytuacjach długość terapii ustala lekarz na podstawie przyczyny choroby i wyników badań.
Tak. Prawidłowo leczona niedoczynność tarczycy jest bardzo ważna dla zdrowia matki i prawidłowego rozwoju płodu. W czasie ciąży często konieczne jest zwiększenie dawki leku oraz częstsza kontrola stężenia TSH i hormonów tarczycy.
Stężenie TSH pozwala ocenić, czy dawka lewotyroksyny jest odpowiednio dobrana. Zarówno zbyt mała, jak i zbyt duża dawka może prowadzić do niekorzystnych objawów oraz zwiększać ryzyko powikłań. Regularna kontrola badań pomaga utrzymać prawidłową czynność tarczycy.
Tak. Lewotyroksyna sodowa jest lekiem pierwszego wyboru w leczeniu niedoczynności tarczycy i jedną z najczęściej przepisywanych substancji czynnych w endokrynologii na świecie. Jej skuteczność i bezpieczeństwo zostały potwierdzone wieloletnimi badaniami oraz doświadczeniem klinicznym.