Liotyronina sodowa to syntetyczna postać hormonu tarczycy T3, czyli trijodotyroniny. W Polsce występuje m.in. w leku złożonym Novothyral razem z lewotyroksyną sodową. Substancja działa jak naturalny hormon tarczycy i wpływa na metabolizm, pracę układu krążenia, rozwój oraz ogólną aktywność organizmu. Sprawdź, kiedy stosuje się liotyroninę sodową, czym różni się od lewotyroksyny oraz jakie środki ostrożności są szczególnie ważne podczas leczenia.
| Substancja czynna | Liotyronina sodowa (liothyroninum natricum) |
|---|---|
| Mechanizm działania | syntetyczna postać trijodotyroniny, czyli hormonu tarczycy T3; działa jak naturalny hormon tarczycy, wpływając na metabolizm, wzrost, rozwój i czynność wielu narządów |
| Najczęstsze wskazania | leczenie substytucyjne niedoczynności tarczycy, profilaktyka nawrotu wola po resekcji, leczenie wola nienowotworowego, leczenie supresyjne i substytucyjne po operacji z powodu raka tarczycy — zgodnie ze wskazaniami konkretnego preparatu złożonego |
| Dostępność | na receptę |
| Najczęściej spotykane dawki | 15 µg liotyroniny sodowej w połączeniu z 75 µg lewotyroksyny sodowej; 20 µg liotyroniny sodowej w połączeniu z 100 µg lewotyroksyny sodowej |
| Wybrane dolegliwości, dla których wskazaniem jest Liotyronina sodowa (liothyroninum natricum) | Choroby tarczycy |
Liotyronina sodowa jest syntetyczną postacią trijodotyroniny (T3) – jednego z dwóch głównych hormonów produkowanych przez tarczycę. W przeciwieństwie do lewotyroksyny, która odpowiada hormonowi T4 i musi zostać przekształcona do aktywnej postaci, liotyronina jest hormonem biologicznie aktywnym i działa bezpośrednio po wchłonięciu.
W Polsce liotyronina sodowa jest dostępna przede wszystkim w preparatach złożonych zawierających również lewotyroksynę sodową, takich jak Novothyral.
Liotyronina sodowa działa identycznie jak naturalna trijodotyronina wytwarzana przez tarczycę.
Wpływa między innymi na:
Liotyronina działa szybciej niż lewotyroksyna, dlatego jej stosowanie wymaga starannego doboru dawki oraz regularnej kontroli lekarskiej.
Liotyronina sodowa stosowana jest jako składnik leczenia substytucyjnego hormonami tarczycy u wybranych pacjentów.
Najczęstsze wskazania obejmują:
W Polsce liotyronina występuje głównie w preparatach złożonych z lewotyroksyną sodową. O zastosowaniu takiego leczenia decyduje lekarz na podstawie obrazu klinicznego oraz wyników badań hormonalnych.
Wybrane schorzenia leczone liotyroniną sodową
Preparatów zawierających liotyroninę sodową nie należy stosować między innymi w przypadku:
Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobą wieńcową, niewydolnością serca, zaburzeniami rytmu serca, nadciśnieniem tętniczym oraz u osób w podeszłym wieku.
Liotyroninę sodową należy stosować wyłącznie zgodnie z zaleceniami lekarza.
W preparatach dostępnych w Polsce:
Preparaty zawierające liotyroninę należy przyjmować rano, na czczo, około 30 minut przed śniadaniem, popijając niewielką ilością wody. Tabletki nie należy rozgryzać.
Jeżeli dawka leku jest właściwie dobrana, działania niepożądane występują rzadko.
Najczęściej pojawiają się one przy przedawkowaniu i przypominają objawy nadczynności tarczycy, takie jak:
W razie wystąpienia takich objawów należy skontaktować się z lekarzem, który może zdecydować o zmniejszeniu dawki lub czasowym przerwaniu leczenia.
Liotyronina sodowa może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami.
Szczególne znaczenie mają:
Przed rozpoczęciem terapii należy poinformować lekarza o wszystkich stosowanych lekach, suplementach diety oraz preparatach ziołowych.
Leczenie hormonami tarczycy jest bardzo ważne u kobiet z niedoczynnością tarczycy, jednak liotyronina nie jest zalecana do stosowania w okresie ciąży.
Jeżeli kobieta planuje ciążę lub zajdzie w ciążę podczas leczenia preparatem zawierającym liotyroninę, lekarz zwykle rozważa zmianę terapii na preparat zawierający wyłącznie lewotyroksynę.
Liotyronina przenika do mleka kobiecego, jednak w dawkach terapeutycznych jej ilość nie powinna powodować zaburzeń czynności tarczycy u karmionego dziecka. O sposobie leczenia w okresie karmienia piersią zawsze decyduje lekarz.
Nie przeprowadzono badań oceniających wpływ liotyroniny sodowej na zdolność prowadzenia pojazdów.
Ponieważ jest ona odpowiednikiem naturalnego hormonu tarczycy, nie oczekuje się, aby prawidłowo stosowana wpływała na prowadzenie pojazdów lub obsługę maszyn. W przypadku wystąpienia objawów związanych z nieprawidłowo dobraną dawką, takich jak kołatanie serca, drżenie czy zawroty głowy, należy zachować ostrożność.
Podczas leczenia liotyroniną sodową warto pamiętać, że:
Źródła:
https://www.ema.europa.eu/en/documents/product-information/novothyral-epar-product-information_pl.pdf
https://www.eta-society.org/guidelines
Treści zamieszczone na stronie Recepty.pl mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie zastępują konsultacji z lekarzem, farmaceutą ani indywidualnej oceny stanu zdrowia pacjenta. Przed zastosowaniem każdego leku należy skonsultować się z lekarzem oraz zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania lub Charakterystyką Produktu Leczniczego. Decyzję o zastosowaniu, dawkowaniu, zmianie lub odstawieniu leku zawsze podejmuje lekarz.
Obie substancje są hormonami tarczycy, jednak działają nieco inaczej. Lewotyroksyna sodowa jest odpowiednikiem hormonu T4, który w organizmie ulega przekształceniu do aktywnej postaci – T3. Natomiast liotyronina sodowa jest syntetycznym odpowiednikiem T3, dlatego działa szybciej i silniej. Z tego powodu jest stosowana u wybranych pacjentów i wymaga szczególnie starannego doboru dawki.
W Polsce liotyronina sodowa dostępna jest przede wszystkim w preparatach złożonych, takich jak Novothyral. Połączenie hormonu T4 (lewotyroksyny) i T3 (liotyroniny) ma na celu bardziej fizjologiczne odtworzenie działania hormonów tarczycy u wybranych pacjentów. O zasadności takiego leczenia zawsze decyduje lekarz.
Tak. Liotyronina jest aktywną postacią hormonu tarczycy, dlatego jej działanie rozpoczyna się szybciej niż w przypadku lewotyroksyny, która najpierw musi zostać przekształcona do T3. Z tego względu liotyronina wymaga ostrożnego dawkowania oraz regularnej kontroli leczenia.
Nie. Lewotyroksyna sodowa pozostaje lekiem pierwszego wyboru w leczeniu niedoczynności tarczycy. Preparaty zawierające liotyroninę są przeznaczone dla wybranych pacjentów, gdy lekarz uzna, że mogą przynieść dodatkowe korzyści terapeutyczne. Nie należy samodzielnie zmieniać leczenia ani zastępować jednego preparatu drugim.
Nie. Liotyronina sodowa nie jest lekiem odchudzającym. Stosowanie hormonów tarczycy przez osoby z prawidłową czynnością tarczycy w celu redukcji masy ciała może prowadzić do ciężkich działań niepożądanych, takich jak zaburzenia rytmu serca, nadciśnienie, utrata masy mięśniowej czy osteoporoza.
Preparaty zawierające liotyroninę najlepiej przyjmować rano, na czczo, około 30 minut przed śniadaniem, popijając wodą. Aby zapewnić prawidłowe wchłanianie leku, należy zachować odstęp od preparatów wapnia, żelaza, magnezu oraz niektórych leków zobojętniających sok żołądkowy.
Tak. Skuteczność leczenia oraz prawidłowy dobór dawki ocenia się na podstawie objawów klinicznych oraz badań laboratoryjnych, przede wszystkim TSH, a w razie potrzeby także FT4 i FT3. Częstotliwość kontroli ustala lekarz prowadzący.
Nie należy samodzielnie przerywać leczenia. Nagłe odstawienie hormonu tarczycy może prowadzić do nawrotu objawów niedoczynności tarczycy. Każdą zmianę dawkowania lub zakończenie terapii powinien nadzorować lekarz.
Tak. Jej działanie mogą zmieniać między innymi preparaty wapnia, żelaza, leki zobojętniające kwas żołądkowy, niektóre leki przeciwpadaczkowe, przeciwzakrzepowe oraz przeciwcukrzycowe. Dlatego przed rozpoczęciem leczenia należy poinformować lekarza o wszystkich stosowanych lekach i suplementach diety.
Nie. W porównaniu z lewotyroksyną liotyronina jest stosowana znacznie rzadziej. W Polsce występuje głównie jako składnik preparatów złożonych zawierających jednocześnie hormon T3 i T4. Ze względu na szybszy początek działania i krótszy okres półtrwania jej stosowanie wymaga większej ostrożności oraz indywidualnego doboru terapii.