Tiamazol to lek przeciwtarczycowy stosowany w leczeniu nadczynności tarczycy. Hamuje nadmierne wytwarzanie hormonów tarczycy, dlatego jest wykorzystywany m.in. w chorobie Gravesa-Basedowa, przed operacją tarczycy, przed leczeniem jodem radioaktywnym oraz po terapii radiojodem. W Polsce tiamazol występuje m.in. w preparatach Thyrozol i Metizol. Sprawdź, jak działa tiamazol, kiedy się go stosuje, jakie ma przeciwwskazania oraz na jakie objawy trzeba szczególnie uważać podczas leczenia.
| Substancja czynna | Tiamazol (thiamazolum) |
|---|---|
| Mechanizm działania | lek przeciwtarczycowy; hamuje w tarczycy nadmierne wytwarzanie hormonów tarczycy, niezależnie od przyczyny nadczynności |
| Najczęstsze wskazania | nadczynność tarczycy, przygotowanie do operacji tarczycy, przygotowanie do leczenia jodem radioaktywnym, leczenie po terapii radiojodem, profilaktyka nadczynności przed ekspozycją na jod u pacjentów z grup ryzyka |
| Dostępność | na receptę |
| Najczęściej spotykane dawki | 5 mg, 10 mg, 20 mg |
| Wybrane dolegliwości, dla których wskazaniem jest Tiamazol (thiamazolum) | Choroby tarczycy |
Tiamazol jest lekiem przeciwtarczycowym z grupy pochodnych tionamidu. Jego zadaniem jest hamowanie nadmiernej produkcji hormonów tarczycy, dzięki czemu pomaga opanować objawy nadczynności tarczycy.
W przeciwieństwie do hormonów tarczycy tiamazol nie niszczy komórek gruczołu i nie usuwa przyczyny choroby. Działa poprzez ograniczenie syntezy nowych hormonów tarczycy, dlatego pierwsze efekty leczenia pojawiają się zwykle po kilku dniach lub kilkunastu dniach terapii, gdy zmniejszy się ilość wcześniej wytworzonych hormonów.
Tiamazol hamuje aktywność enzymu uczestniczącego w syntezie hormonów tarczycy. W efekcie zmniejsza wytwarzanie tyroksyny (T4) oraz trijodotyroniny (T3), co prowadzi do stopniowego ustępowania objawów nadczynności tarczycy.
Substancja:
Z tego powodu poprawa stanu klinicznego nie następuje natychmiast, lecz zwykle po kilku dniach lub tygodniach leczenia.
Tiamazol stosowany jest przede wszystkim w leczeniu chorób przebiegających z nadmiernym wydzielaniem hormonów tarczycy.
Najczęstsze wskazania obejmują:
Wybrane schorzenia leczone tiamazolem
Tiamazolu nie należy stosować między innymi w przypadku:
Szczególnej ostrożności wymagają pacjenci z dużym wolem uciskającym tchawicę, zaburzeniami czynności wątroby oraz osoby, u których wcześniej występowały łagodne reakcje alergiczne na tiamazol.
Tiamazol należy stosować wyłącznie zgodnie z zaleceniami lekarza.
Dawka dobierana jest indywidualnie i zależy od:
Leczenie trwa zwykle od 6 miesięcy do 2 lat, choć w niektórych sytuacjach czas terapii może być krótszy lub dłuższy. Podczas leczenia konieczne są regularne kontrole stężenia hormonów tarczycy oraz okresowe badania morfologii krwi.
Jak każdy lek, tiamazol może powodować działania niepożądane.
Do najczęściej obserwowanych należą:
Rzadziej mogą wystąpić:
Najpoważniejszym, choć rzadkim działaniem niepożądanym jest agranulocytoza, czyli znaczne zmniejszenie liczby granulocytów. Objawia się najczęściej:
W przypadku wystąpienia takich objawów należy natychmiast odstawić lek i pilnie skontaktować się z lekarzem, ponieważ stan ten wymaga pilnej diagnostyki.
Na działanie tiamazolu mogą wpływać inne leki oraz preparaty zawierające jod.
Szczególne znaczenie mają:
W miarę normalizacji czynności tarczycy może zmieniać się również zapotrzebowanie na inne leki, dlatego podczas terapii lekarz może modyfikować ich dawkowanie.
Tiamazol może przenikać przez łożysko i wpływać na rozwój płodu.
Jeżeli kobieta zajdzie w ciążę podczas leczenia lub planuje ciążę, powinna jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Leczenie może być kontynuowane tylko wtedy, gdy korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla dziecka.
Podczas karmienia piersią możliwe jest stosowanie małych dawek tiamazolu (do 10 mg na dobę), pod warunkiem regularnej kontroli czynności tarczycy u dziecka. Nie należy jednocześnie stosować hormonów tarczycy podczas ciąży, a podczas laktacji decyzję o terapii zawsze podejmuje lekarz.
Tiamazol zazwyczaj nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów.
Jednak u części pacjentów mogą wystąpić zawroty głowy lub pogorszenie samopoczucia. W takim przypadku należy powstrzymać się od prowadzenia pojazdów oraz obsługiwania maszyn do czasu ustąpienia objawów.
Podczas leczenia tiamazolem warto pamiętać, że:
Źródła:
https://www.ema.europa.eu/en/documents/product-information/thyrozol-epar-product-information_pl.pdf
https://www.ema.europa.eu/en/documents/product-information/metizol-epar-product-information_pl.pdf
Treści zamieszczone na stronie Recepty.pl mają charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Nie zastępują konsultacji z lekarzem, farmaceutą ani indywidualnej oceny stanu zdrowia pacjenta. Przed zastosowaniem każdego leku należy skonsultować się z lekarzem oraz zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania lub Charakterystyką Produktu Leczniczego. Decyzję o zastosowaniu, dawkowaniu, zmianie lub odstawieniu leku zawsze podejmuje lekarz.
Są to substancje o całkowicie odmiennym działaniu. Tiamazol hamuje wytwarzanie hormonów tarczycy i stosowany jest w leczeniu nadczynności tarczycy. Natomiast lewotyroksyna uzupełnia niedobór hormonów tarczycy i jest lekiem pierwszego wyboru w niedoczynności tarczycy.
Tiamazol zaczyna hamować produkcję nowych hormonów tarczycy już po przyjęciu pierwszych dawek. Ponieważ nie wpływa na hormony zgromadzone wcześniej w tarczycy, poprawa samopoczucia zwykle pojawia się dopiero po 1–3 tygodniach, a pełny efekt leczenia może wymagać kilku tygodni terapii.
Jednym z najpoważniejszych, choć rzadkich działań niepożądanych tiamazolu jest agranulocytoza, czyli znaczne zmniejszenie liczby granulocytów odpowiedzialnych za zwalczanie zakażeń. Regularna kontrola morfologii oraz szybka reakcja na niepokojące objawy pozwalają wcześnie wykryć to powikłanie.
Do lekarza należy zgłosić się natychmiast, jeśli podczas leczenia wystąpią:
Objawy te mogą świadczyć o agranulocytozie, uszkodzeniu wątroby lub zapaleniu trzustki i wymagają pilnej diagnostyki.
Tak. U części pacjentów po rozpoczęciu skutecznego leczenia dochodzi do zwiększenia masy ciała. Wynika to najczęściej z normalizacji metabolizmu, który wcześniej był znacznie przyspieszony przez nadczynność tarczycy. Nie oznacza to, że sam tiamazol powoduje tycie.
Nie. Ustąpienie objawów nie oznacza wyleczenia choroby. Leczenie powinno trwać tak długo, jak zaleci lekarz, a jego skuteczność ocenia się na podstawie badań laboratoryjnych, takich jak TSH oraz stężenia hormonów FT4 i FT3. Samodzielne odstawienie leku może doprowadzić do nawrotu nadczynności tarczycy.
Tak. Jest to jedno z podstawowych wskazań do jego stosowania. Celem leczenia jest uzyskanie prawidłowej czynności tarczycy przed zabiegiem, co zmniejsza ryzyko powikłań operacyjnych i przełomu tarczycowego.
Tak. Środki kontrastowe zawierające jod mogą wpływać na czynność tarczycy oraz przebieg leczenia. Dlatego przed planowaną tomografią komputerową lub innym badaniem z kontrastem należy poinformować lekarza i personel medyczny o stosowaniu tiamazolu.
Niekoniecznie. Czas leczenia zależy od przyczyny nadczynności tarczycy i odpowiedzi organizmu na terapię. W chorobie Gravesa-Basedowa leczenie farmakologiczne trwa zwykle od 12 do 18 miesięcy, choć u części pacjentów może być dłuższe. W niektórych przypadkach konieczne jest leczenie operacyjne lub terapia jodem radioaktywnym.
Tak. W Polsce oraz w większości krajów europejskich tiamazol jest lekiem pierwszego wyboru w farmakologicznym leczeniu większości postaci nadczynności tarczycy. Jego skuteczność została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych oraz wieloletniej praktyce endokrynologicznej.