Tabletka „dzień po” (ang. „day after” pill) to określenie antykoncepcji awaryjnej stosowanej po niezabezpieczonym stosunku lub w sytuacji, gdy zastosowana metoda antykoncepcji zawiodła. Nie jest przeznaczona do regularnego stosowania i nie zastępuje standardowych metod zapobiegania ciąży. Jej skuteczność zależy przede wszystkim od czasu przyjęcia – im szybciej zostanie zastosowana, tym większa szansa na uniknięcie ciąży.
Czym jest tabletka „dzień po”?
Jest to preparat zawierający syntetyczne hormony mające wpływ na receptory progesteronowe w organizmie, co ma uniemożliwić zajście w ciążę. Dostępne na rynku są preparaty z octanem uliprystalu (np. EllaOne) oraz z lewonorgestrelem (np. Escapelle, Livopill).
Tabletka „dzień po”
e-Recepta na antykoncepcję
Kiedy można ją zastosować?
Tabletka „dzień po” może być stosowana po niezabezpieczonym stosunku seksualnym, pęknięciu lub zsunięciu się prezerwatywy, a także po pominięciu tabletek antykoncepcyjnych lub innych błędach związanych z antykoncepcją.
Jak działa?
Działanie tabletki „dzień po” polega przede wszystkim na opóźnieniu lub zahamowaniu owulacji. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko zapłodnienia. Tabletka „dzień po” nie przerywa istniejącej ciąży i nie jest środkiem poronnym.
Jak szybko należy przyjąć preparat?
Tabletka powinna zostać przyjęta możliwie jak najszybciej po stosunku. Preparaty z octanem uliprystalu (EllaOne) można zastosować do 5 dni (120 godzin) a z lewonorgestrelem do 3 dni (72 godzin). Skuteczność antykoncepcji awaryjnej jest najwyższa w pierwszych 12-24 godzinach od zdarzenia i zmniejsza się wraz z upływem czasu.
Czy tabletka „dzień po” jest skuteczna?
Tak, jednak żadna metoda antykoncepcji awaryjnej nie daje stuprocentowej skuteczności. Im szybciej zostanie zastosowana, tym większa szansa na uniknięcie ciąży.
Czy potrzebna jest recepta?
W Polsce aktualnie konieczna jest recepta od lekarza. Natomiast dostępność poszczególnych preparatów może się zmieniać w zależności od obowiązujących przepisów.
Czy tabletka dzień po działa zawsze?
Nie. Skuteczność zależy między innymi od momentu cyklu (gdy już doszło do owulacji preparat nie może jej zahamować, wpływa natomiast na możliwość zagnieżdżenia się blastocysty), czasu przyjęcia preparatu oraz indywidualnych czynników zdrowotnych. U kobiet o masie ciała powyżej 75-80 kg (lub BMI powyżej 30) skuteczność może być niższa. Wystąpienie biegunki lub wymiotów po przyjęciu leku może zmniejszyć jego skuteczność. Dlatego nie należy traktować jej jako regularnej metody antykoncepcji.
Jakie mogą wystąpić działania niepożądane?
Najczęściej są to nudności, ból głowy, tkliwość piersi, ból podbrzusza lub przejściowe zaburzenia cyklu miesiączkowego. Objawy zwykle mają łagodny charakter i ustępują samoistnie. Rzadko obserwuje się powikłania zakrzepowo-zatorowe lub zaburzenia nastroju np. ze stanami lękowymi.
Czy można stosować ją więcej niż raz?
Tabletka dzień po może być zastosowana więcej niż jeden raz, jeśli wystąpi taka potrzeba, natomiast producenci obu leków ostrzegają o możliwej niższej skuteczności. Ze względu na różne mechanizmy działania nie należy w jednym cyklu stosować dwóch różnych preparatów, bo to znacząco obniża skuteczność antykoncepcji. Tabletka „dzień po” nie powinna jednak zastępować regularnej antykoncepcji, ponieważ może doprowadzić do rozregulowania cyklu hormonalnego i jest rozwiązaniem mniej skutecznym i bezpiecznym niż antykoncepcja planowa. Jeżeli w ciągu 3 godzin od zastosowanie preparatu wystąpią wymioty należy przyjąć powtórną dawkę.
Czy tabletka dzień po wpływa na płodność?
Tabletka „dzień po” wpływa na płodność wyłącznie w cyklu, w którym została przyjęta: mogąc spowodować rozregulowanie cyklu: może przesunąć owulację, opóźnić lub przyspieszyć miesiączkę oraz wywołać plamienia śródcykliczne.
Nie ma dowodów na to, aby prawidłowo stosowana tabletka dzień po powodowała trwałe zaburzenia płodności lub utrudniała zajście w ciążę w przyszłości. Nie wpływa negatywnie na komórki jajowe, nie zwiększa też ryzyka poronień.
Czy po przyjęciu tabletki można zajść w ciążę?
Tak. Mimo wysokiej skuteczności, lek nie chroni w 100% przed ciążą. Tabletka nie chroni przed zajściem w ciąże w wyniku kolejnych niezabezpieczonych stosunków seksualnych odbytych po jej przyjęciu. Dlatego warto stosować dodatkowe metody zabezpieczenia zgodnie z zaleceniami lekarza.
Kiedy skonsultować się z lekarzem?
Opóźnienie miesiączki powyżej 7 dni wymaga wykonania testu ciążowego. Jeżeli towarzyszy temu silny, ostry lub jednostronny ból w dole brzucha należy wykluczyć obecność ciąży ektopowej. Inne objawy wymagające konsultacji lekarskiej to bardzo obfite krwawienie, objawy alergiczne, podejrzenie zakrzepicy (nagły, silny ból i obrzęk jednej łydki, połączony z jej zaczerwienieniem i podwyższoną temperaturą skóry lub silny bóle w klatce piersiowej z uczuciem duszności).
Warto również porozmawiać z lekarzem o doborze regularnej metody antykoncepcji, która będzie lepiej dopasowana do indywidualnych potrzeb i stylu życia.
FAQ
Czy tabletka „dzień po” jest tabletką poronną?
Nie. Jej działanie polega na opóźnieniu lub zahamowaniu owulacji. Nie przerywa istniejącej ciąży.
Czy można kupić tabletkę „dzień po” online?
W zależności od obowiązujących przepisów możliwe jest uzyskanie recepty po konsultacji lekarskiej, również w formie telemedycznej.
Czy po tabletce „dzień po” miesiączka może się spóźnić?
Tak. Krótkotrwałe zmiany długości cyklu oraz przesunięcie terminu miesiączki należą do możliwych działań niepożądanych.
Czy tabletka „dzień po” chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową?
Nie. Antykoncepcja awaryjna nie zabezpiecza przed zakażeniami przenoszonymi drogą płciową. Taką ochronę zapewniają przede wszystkim prezerwatywy.
Podsumowanie
Tabletka „dzień po” jest skuteczną i stosunkowo bezpieczną metodą antykoncepcji awaryjnej, jeśli zostanie przyjęta odpowiednio szybko po niezabezpieczonym stosunku. Nie zastępuje jednak regularnej antykoncepcji i nie chroni przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.
Tabletka „dzień po”
e-Recepta na antykoncepcję
Powyższy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady medycznej, konsultacji lekarskiej ani diagnozy w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Treści przedstawione na stronie recepty.pl nie mogą zastąpić indywidualnej oceny stanu zdrowia dokonanej przez lekarza lub innego wykwalifikowanego pracownika medycznego. W przypadku jakichkolwiek dolegliwości, niepokojących objawów lub pytań dotyczących zdrowia, należy skontaktować się z lekarzem lub zgłosić się na wizytę stacjonarną.
